موسسه آموزش عالی آپادانا فصلنامه مطالعات رفتاری و تعالی سازمانی 2981-2267 3 2 2026 07 15 The Effect of Human Resource Risks on Employee Deviant Behaviors with the Mediating Role of Organizational Distrust (Case Study: Shiraz Gas Company) تأثیر ریسک‌های مدیریت منابع انسانی بر رفتارهای انحرافی کارکنان با نقش میانجی بی‌اعتمادی سازمانی (مورد مطالعه: شرکت گاز شیراز) 76 92 10.22051/jera.2021.31891.2698 FA سعید پردازشگر امور مشترکین شرکت گاز، شیراز، ایران 2026 06 07 Today, human resource risks as one of the fundamental challenges of organizations can lead to unintended behavioral consequences such as employee deviant behaviors. However, the mechanism through which these risks lead to deviant behaviors, particularly the role of organizational distrust, has received less attention from researchers. Therefore, the present study aimed to investigate the effect of human resource risks on employee deviant behaviors with the mediating role of organizational distrust in the Shiraz Gas Company. This research was applied in terms of purpose and descriptive-survey of correlational branch in terms of nature. The statistical population included all 380 employees of the Shiraz Gas Company, based on Cochran's formula, a sample size of 181 people was determined and selected by stratified random sampling. The data collection tools were standard questionnaires. The validity of the questionnaires was confirmed using content validity and confirmatory factor analysis, and their reliability was confirmed using Cronbach's alpha coefficient. The collected data were analyzed using SPSS version 26 and SmartPLS version 4 software, employing structural equation modeling and the bootstrap method. The findings showed that human resource risks had a positive and significant effect on employee deviant behaviors. Also, human resource risks had a positive and significant effect on organizational distrust, and organizational distrust had a positive and significant effect on employee deviant behaviors. Furthermore, organizational distrust played a partial mediating role in the relationship between human resource risks and employee deviant behaviors. Based on the findings of this study, it can be concluded that human resource risks increase employee deviant behaviors both directly and through increasing organizational distrust in the Shiraz Gas Company. Therefore, it is recommended to the managers of the Shiraz Gas Company to take an effective step toward reducing organizational distrust and consequently reducing employee deviant behaviors by identifying and managing human resource risks, improving the transparency of organizational procedures and processes, establishing a meritocracy system, reforming the compensation system based on justice and performance, and creating effective mechanisms for feedback and complaint handling. امروزه، ریسک‌های مدیریت منابع انسانی به عنوان یکی از چالش‌های اساسی سازمان‌ها، می‌توانند پیامدهای رفتاری ناخواسته‌ای مانند رفتارهای انحرافی کارکنان را به دنبال داشته باشند. با این حال، مکانیسمی که از طریق آن این ریسک‌ها به رفتارهای انحرافی منجر می‌شوند، به ویژه نقش بی‌اعتمادی سازمانی، کمتر مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته است. از این رو، پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر ریسک‌های مدیریت منابع انسانی بر رفتارهای انحرافی کارکنان با نقش میانجی بی‌اعتمادی سازمانی در شرکت گاز شیراز انجام شد. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت توصیفی-پیمایشی از شاخه همبستگی بود. جامعه آماری شامل کلیه کارکنان شرکت گاز شیراز به تعداد ۳۸۰ نفر بود که بر اساس فرمول کوکران، حجم نمونه ۱۸۱ نفر تعیین و به روش تصادفی طبقه‌ای انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها، پرسشنامه‌های استاندارد بودند. روایی پرسشنامه‌ها با استفاده از روایی محتوا و تحلیل عاملی تأییدی و پایایی آنها با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ تأیید شد. داده‌های جمع‌آوری شده با استفاده از نرم‌افزارهای SPSS نسخه ۲۶ و SmartPLS نسخه ۴ و با بهره‌گیری از مدل‌سازی معادلات ساختاری و روش بوت‌استرپینگ تحلیل شدند. یافته‌های پژوهش نشان داد که ریسک‌های مدیریت منابع انسانی تأثیر مثبت و معناداری بر رفتارهای انحرافی کارکنان دارد. همچنین ریسک‌های مدیریت منابع انسانی تأثیر مثبت و معناداری بر بی‌اعتمادی سازمانی و بی‌اعتمادی سازمانی نیز تأثیر مثبت و معناداری بر رفتارهای انحرافی کارکنان داشت. علاوه بر این، بی‌اعتمادی سازمانی نقش میانجی جزئی در رابطه بین ریسک‌های مدیریت منابع انسانی و رفتارهای انحرافی کارکنان ایفا کرد. بر اساس یافته‌های این پژوهش می‌توان نتیجه گرفت که ریسک‌های مدیریت منابع انسانی هم به طور مستقیم و هم از طریق افزایش بی‌اعتمادی سازمانی، رفتارهای انحرافی کارکنان شرکت گاز شیراز را افزایش می‌دهند. بنابراین به مدیران شرکت گاز شیراز توصیه می‌شود که با شناسایی و مدیریت ریسک‌های مدیریت منابع انسانی، بهبود شفافیت رویه‌ها و فرآیندهای سازمانی، استقرار نظام شایسته‌سالاری، اصلاح سیستم جبران خدمات مبتنی بر عدالت و عملکرد، و ایجاد مکانیسم‌های مؤثر برای بازخورد و رسیدگی به شکایات، گامی مؤثر در جهت کاهش بی‌اعتمادی سازمانی و در نتیجه کاهش رفتارهای انحرافی کارکنان بردارند. /downloadfilepdf/788959